آموزش ارائه مناسب یک تحقیق

مقدمه

همه ما یک بار آن را تجربه کرده ایم. جلسه ای که در آن باید به صحبت های حوصله سر بر و خسته کننده شخصی که “مثلا” در حال ارائه یک موضوع خاص است گوش دهیم. وانمود می کنیم که تمام حواس مان با وی است اما در اعماق وجودمان خواهان هر چه زودتر تمام شده جلسه هستیم.

این نشان می دهد که ارائه یک مبحث در عین سادگی آن، چقدر می تواند حوصله مخاطب را سر ببرد در حالی که با اندک ساز و برگی می توان ارائه ای انجام داد که به مراتب درگیر کننده تر از آن چیزی باشد که مرتبا می شنویم. پس بیایید این پاور پوینت های مسخره را رها کنیم و راه های جدیدی پیدا کنیم تا به یاد ماندنی شویم.

مهم نیست که شما چه موضوعی را توضیح میدهد ، انجام راه و روش هایی که در اسلاید های بعدی توضیح داده میشود ، موثرترین راه ها برای درگیر کردن مخاطب با موضوع مورد نظر شما هستند و کاری می کنند که هیچ وقت ارائه شما از یادشان نرود.

از حضار استفاده کنید

برای بیدار کردن حاضرین، هیچ راهی بهتر از این نیست که از آن ها به معنای واقعی کلمه در ارائه خودتان استفاده کنید. سوالات مسخره و سبک نپرسید ، سوالات واقعی بپرسید و منتظر بمانید تا مردم واقعا به شما پاسخ بدهند . اگر پاسخ ندادند، دوباره بپرسید.

یک سمینار خوب دارای این بخشها میباشد

۱- مقدمه :

بیان کنید سمینارتان درباره چیست. مسئله را به اختصار تعریف کنید.

۲-انگیزه :

توضیح دهید که چرا این موضوع را انتخاب کرده‌اید . بگویید که موضوع تحقیق شما از چه جهت جالب و مفید است.

۳-تاریخچه :

اقداماتی که در گذشته ئر مورد این موضوع صورت گرفته را بنویسید .

دستاورد

یافته‌ها و یادگیری های خود را راجع به مسئله مورد نظر بطور  اختصار ارائه دهید .

جمع بندی و نتیجه گیری

جمع بندی و نتیجه گیری آنچه را که گفتید را بیان کنید .

اخلاق ارائه سمینار

– رعایت ادب و احترام:

نسبت به حاضرین که با حضور خود به نظرات شما احترام گذاشته‌اند.

نسبت به دعوت کنندگان که کار شما را ارزشمند شمرده‌اند.

نسبت به محققانی که نظرشان را مورد بررسی و نقد قرار می‌دهید.

نسبت به افرادی که در پیشرفت تحقیق شما سهمی داشته‌اند.

– رعایت ظاهر و رفتار:

در زمان ارائه باظاهری آراسته داشته باشید .

در انتخاب پوشاک خود دقت نمایید که ایراداتی مانند کثیفی یا چین و چروک نداشته باشد .

اگر مرت ارائه شما کوتاه است حتما به طور ایستاده سمینار را ارائه نمایید .

در طول مدت سمینار ارتباط چشمی مناسبی با شنونده داشته باشید . دقت کنید بیشترین نگاه شما باید به شنونده باشد نه اسلاید ها

از روی اسلاید روخوانی نکنید . مطالب اسلاید را توضیح دهید

– رعایت صداقت و فروتنی:

هنگامی که اهمیت مسئله خود را بیان می‌کنید.

زمانی که از اهمیت یافته های خود سخن می‌گویید.

هنگامی که مزایا و معایب کار خود را بر می‌شمارید.

وقتی که از حاضرین انتقاد (بجا یا نابجا) می‌شنوید.

هدف در سمینار

– در ارائه سمینار، چه چیزی هدف است

فایده رساندن و فایده بردن از ارائه مطالب

ایجاد زمینه برخورد افکار و همکاری علمی

ایجاد انگیزه در دیگران برای مطالعه مقالات شما

– در ارائه سمینار ، چه چیزی هدف نیست:

ارائه تمام جزئیات یک مسئله

ارائه تمام آنچه را که شما درباره یک موضوع خاص میدانید.

به تحسین واداشتن دیگران در مقابل هوش و استعداد خودتان

مدت ارائه

بسته به نوع سمینار مدت زمان ارائه متفاوت است .

همواره از مدت زمان اختصاص داده به شما مطلع شوید.

محتوای سمینار خود را با توجه به مدت انتخاب کنید.

مخاطب شما کیست؟

نوع مخاطبان خود را بشناسید.

افراد خبره در رشته مورد نظر؟

افراد متخصص در رشته‌های مختلف؟

مدیران و معلمان دبیرستان ؟

دانش آموزان یک مقطع مورد نظر؟

دانش آموزان در مقاطع مختلف؟

بسته به نوع مخاطبان، زبان و نحوه ارائه شما فرق خواهد کرد.

اقدامات قبل از ارائه

یک ماه قبل ار ارائه

مطالعه کافی پیرامون مسئله مورد نظر

تفکر فراوان در جهت پیدا کردن راه حل مناسب

اهتمام بسیار برای نوشتن دقیق، منظم و شفاف یافته ها

حالا حرفی برای گفتن دارید که احتمالاً دیگران به شنیدن آن علاقمندند.

هفته قبل از ارائه

نمایه (اسلاید) های خود را با توجه به مخاطبان خود تهیه کنید.

لغات و اصطلاحات قابل درک بکار ببرید.

حوصله شنونده را در نظر گرفته به میزان مناسب وارد جزئیات شوید.

با بکار بردن شکل و مثال در جای مناسب به درک شنونده کمک کنید.

سمینار خود را در تنهایی و سپس در حضور دوستان تمرین کنید.

اشکالهای ارائه خود را مشخص کرده رفع کنید.

تعداد نمایه و مدت مناسب نمایش هریک را بدست آورید.

بارها ارائه خود را تمرین کنید، ولی جملات را حفظ نکنید.

آخرین تصحیحات را انجام دهید.

کلیه اغلاط نوشتاری (املائی، انشائی و نشان‌گذاری) را حذف کنید.

اشتباهات هرچند کوچک نشانه بی دقتی شما، که صفتی منفی است، تلقی خواهد شد.

از دوستی بخواهید که نمایه های شما را به دقت به منظور تصحیح بخواند.

از فایل ارائه خود چند نسخه پشتیبان تهیه کنید و در روز ارائه به همراه داشته باشید.

شب قبل از ارائه، خواب و استراحت کامل داشته باشید تا روز بعد در بهترین وضعیت روحی باشید.

یک ساعت قبل از ارائه

حتماً حتماً حتماً محل سمینار را بررسی و تجهیزات ارائه را امتحان کنید.

اسلاید های خود را یک بار با رایانه محل اجرا مشاهده نمایید ممکن هست رنگ ، فونت و رزولوشن تنظیم شده شما با رایانه محل اجرا یکی نباشد . اشکالات مذکور را برطرف کنید

در آخرین ردیف صندلی های محل ارائه قرار  بگیرید و از خوانا بودن فونت اسلایدها اطمینان حاصل نمایید

در غیر این صورت، تقریباً مطمئن باشید که با اشکالی غیر منتظره مواجه خواهید شد.

اگر در شروع ارائه، تجهیزات درست کار نکند روحیه شما تضعیف و وقت حاضران تلف خواهد شد. از این امر جداً پیشگیری کنید.

در زمان ارائه

با لباسی مناسب و ظاهری آراسته در مقابل حاضرین قرار بگیرید.

چهره ای آرام و مطمئن نشان دهید.

در شروع، در جایی که احتیاج به معرفی دارید، خود، دبیرستان خود و همکاران خود را (اگر کار مشترک است) معرفی نمایید.

روی صندلی ننشینید. روبروی حاضرین ایستاده به آنها نگاه کنید.

مانع دیدن تخته یا پرده نمایش نشوید.

با عذر خواهی شروع نکنید. مثلاً ”از اینکه وقت شما را می‌گیرم پوزش می‌خواهم.“

شتابزده حرف نزنید و کلمات را واضح ادا کنید.

از روی نمایه ها نخوانید . جملات از قبل حفظ شده نگویید.

به موضوع فکر کنید. زبان، افکار شما را بطور طبیعی دنبال خواهد کرد.

صدای خود را طوری تنظیم کنید که به دورترین فرد برسد.

در سالن بزرگ از میکروفن استفاده کنید.

بطور مبهم یا نجوا گونه سخن نگویید.

وارد بحث دو طرفه با یکی از حاضرین نشوید.

از اشاره‌گر جهت اشاره به شکلی که در باره آن صحبت می کنید استفاده کنید.

ترجیحاً از اشاره‌گر چوبی یا فلزی استفاده کنید. دنبال کردن نوع نوری (لیزری) برای چشم خسته کننده است.

از دائماً حرکت دادن بیجای بدن یا اشاره‌گر بپرهیزید.

ولی خشک و بی حرکت نیز نباشید.

در صدای خود، شور و علاقه به موضوع را برسانید.

با صوت یکنواخت سخن نگویید زیرا توجه حاضرین را از دست می دهید.

در پایان ارائه

در خاتمه، صحبتهای خود را با جملاتی شفاهاً جمع بندی کنید .

ختم ارائه را به وضوح با جمله ای اعلام کرده منتظر سئوالات بمانید.

مثل: ”صحبت من به پایان رسید. از توجه شما متشکرم.“

مثل: ”ارائه من به پایان رسید. با تشکر از وقت شما، آماده پاسخ گوئی به سئوالات هستم.“

رعایت وقت

در زمان ارائه، محدوده وقت را اکیداً و جداً رعایت کنید.

با خارج شدن از وقت، از حوصله حاضرین نیز خارج می‌شوید.

حاضرین برای وقت خود برنامه ریزی کرده‌اند. احترام به وقت دیگران شرط ادب است.

ممکن است ارائه کننده بعدی را در تنگنای زمانی قرار دهید.

لذا مکرراً به ساعت نگاه کنید.

برای کوتاه کردن ارائه در حالتی که وقت کم آورده‌اید طرح قبلی داشته باشید.

در زمان پرسش و پاسخ

اجازه بدهید گوینده سئوال خود را کامل کند. صحبت او را قطع نکنید.

پس از شنیدن کامل سئوال بهتر است آنرا برای حاضرین (در صورت لزوم به بیان مناسبتر) تکرار کنید تا:

هم خود و هم سئوال کننده از درک درست آن اطمینان حاصل کنید.

دیگر حاضرین نیز بهتر متوجه سئوال و جواب آن شوند.

در صورتیکه جواب طولانی یا از علاقه و حوصله حاضرین خارج است، پاسخ کامل را به بعد از جلسه موکول کنید.

پاسخ دادن با لحن تهاجمی یا تدافعی نشانه ضعف تلقی می‌شود.

اگر پاسخ سئوالی را نمیدانید جمله ”نمیدانم ولی میتوانم جواب شما را بعدا پیدا کنم“ بسیار بهتر از تقلای بیهوده و دادن جواب غلط است.

محتوای نمایه ها ( اسلاید ها )

هر نمایه (اسلاید) را به بیان یک یا دو نکته اختصاص دهید.

نمایه ها باید سیر منطقی روان و مناسبی را دنبال کنند.

حین تمرین سیر منطقی بهینه را پیدا کنید.

در هر نمایه، تعداد خطوط نوشته را بسیار محدود کنید.

خلاصه نویسی کنید.

پاراگراف ننویسید.

از کپی کردن و چسباندن نوشته و فرمول از مقالات در نمایه‌ها خودداری کنید.

در بیان هر نکته در صورت امکان از شکل و نمودار استفاده  کنید.

شکل از نوشته گویاتر است.

اما از شکلهای بدون کیفیت استفاده نکنید.

در جای مناسب، از مثالهای ساده و گویا بهره بگیرید.

پس از هر چند نمایه، یادآوری کنیدکه تا به حال چه گفته‌اید و حالا چه می‌خواهید بگویید.

در نتیجه حاضرین صحبت شما را راحتتر دنبال خواهند کرد.

چند نمایه فرعی که برخی از جزییات را بهتر نشان دهد آماده کنید.

نمایه‌های فرعی را تنها در صورت لزوم نشان دهید.مثلاً در زمان پرسش و پاسخ یا در صورت اضافه آوردن وقت و علاقه حاضرین

عبور سریع و بدون توضیح از روی نمایه‌ها آزاردهنده است.

لذا نمایه‌های فرعی را پس از آخرین نمایه اصلی (نمایه پایانی) قرار دهید.

ظاهر نمایه ها

از فونت درشت و خوانا استفاده کنید.

از فونت ریز اکیداً اجتناب کنید..

در استفاده از رنگ افراط نکنید.

بعضی از رنگها در روی پرده متفاوت یا محو بنظر می‌آیند.

برخی از ترکیبها خوشایند نبوده حتی زننده هستند.

رنگ متفاوت را برای رساندن یک پیام ویژه بکار ببرید.

تاکید را با زیرخط یا حروف پررنگ نشان دهید.

به یاد داشته باشید که سادگی زیباست.

جلوه‌های ویژه در نمایه ها

در سمینار علمی، جلوه‌های ویژه اثر منفی دارند.

اتلاف وقت هنگام تهیه و نمایش

ایجاد حواس پرتی و اغتشاش ذهنی برای شما و شنونده

ایجاد این تصور که عیوب را با زرق و برق پوشانده‌اید.

جاذبه سمینار باید در محتوا و نحوه ارائه شما باشد.

جلوه‌های ویژه در نمایه ها

از جلوه های ویژه به طوری استفاده نکنید که  مدت زیادی از زمان سمینار را به خود اختصاص دهد .

جلوه های ویژه کند حوصله سر بر و سریع سرگیجه آور هستند .

سعی کنید جلوه ویژه به جهت جزاب تر شدن اسلاید ها استفاده کنید به شلوغ شدن آنها

برای مطالب خاص و مهم از جلوه های ویژه غیر تکراری و توجه جلب کن استفاده نمایید

از خندیدن و شوخی کردن نترسید

خیلی ها می خواهند در صحبت های شان از شوخی و خنده استفاده کنند اما از آن واهمه دارند و مرتبا جملاتی مثل “اوه، نه، من اصلا با مزه نیستم” یا “من که بازیگر نیستم ، اصلا نمی تونم” را تکرار می کنند اما صادقانه بگویم: شما می توانید.

چیزی که اغلب مردم متوجه نمی شوند این است که اضافه کردن شوخی و خنده به این معنی نیست که شما باید از قابلیت های کمدی خودتان جهت خنداندن حضار استفاده کنید؛ چیزی که حتی برای ما هم اندکی دلهره آور است.

روش های زیادی وجود دارد که راه شوخی را باز کنید و همزمان فشار را از روی خودتان کم کنید. اما همیشه آگاه باشید نسبت به حد شوخی ای که مطرح می کنید آگاه باشید و بدانید که با چه کسانی رو به رو هستید . بعضی صحبت ها در یک جمع قابل قبول و خنده دار است در حالی که همان ارائه می تواند در جمعی دیگر توهین آمیز تلقی شود.

شما هر چقدر هم فرد شوخ طبع و خوش مشربی باشید ، یک جایی باید شوخی و خنده را متوقف کنید تا کل کنفرانس یا زمان ارائه شما توسط افراد خاصی تبدیل به مجلس هجو و خنده نشود.

از زبان بدن استفاده کنید

شاید شما توانایی فوق العاده ای در بیان جملات داشته باشید اما چیزی هست که به بهتر شدن بیان شما کمک می کنند و اون زبان بدن هست .

با استفاده از زبان بدن در زمان صحبت کمک کنید تا شنوده منظور شما را بهتر درک کند .

از نمایه ها هوشمندانه استفاده کنید

امروزه استفاده از اسلایدها و نمایش پاورپوینتی  ضرورت نکته مهم اینکه از این ابزار  هوشمندانه استفاده .

تقریبا در اکثر ارائه ها از اسلاید برای نمایش نتایج تحقیق استفاده می شود. برای استفاده از این ابزار حتما اندکی خلاقیت به خرج دهید و فقط یک مشت اطلاعات خام را نشان ندهید . در کنار اطلاعات از عکس ، نمودار و …  استفاده نمایید  .

باز هم بحث شوخی و خنده در اینجا پیش می آید. توجه داشته باشید زمانی که مخاطب را دعوت به تماشای اسلاید می کنید، یعنی آن ها را به جدی ترین قسمت ماجرا فراخوانده اید و آن ها باید با دقت اعداد و ارقام و ویژگی ها را دنبال کنند اما هر از گاهی خنده و استراحت کوتاه مدت می تواند نتیجه بخش باشد.

حتما قبل از ارائه اسلاید های تهیه شده چند بار مرور نمایید . تا کاملا برای توضیح آنها آماده باشید . خیلی خوب هست که قبل از ارائه یک دور اسلاید ها را در حضور پدر و مادر ویا دوستان خود مرور نمایید .

طرح های خلاقانه بریزید

احتمال اینکه به یک باره و در وسط زمان کنفرانس الهام بگیرید تا خلاقیت به خرج دهید بسیار پایین است، اصلا روی آن حساب نکنید. بلکه پیش از آن برایش نقشه داشته باشید.

پرورش ایده های نابی که واقعا کار کنند زمان بر هستند. بنابراین شاید ۱ یا شاید چند ساعت لازم باشد که وقت بگذارید و حرکات خلاقانه خود را در طول ارائه برنامه ریزی کنید. هیچ ایرادی ندارد که برای یک ارائه موفق زمان بگذارید، در حقیقت هر کنفرانس موفقی چنین ایده پردازی هایی دارد ، شاید شما متوجه آن نشوید اما همه ارائه دهندگان موفق این کار را می کنند.

چگونه بر استرس موقع ارائه سمینار غلبه کنیم؟

ترس از سخنرانی از آنجایی سرچشمه می گیرد که نمی دانیم چه اتفاقی خواهد افتاد وقتی در مقابل مردم سخنرانی میکنیم. که ترس از مورد قضاوت قرار گرفتن ترس از اشتباه کردن  و یا مقایسه شدن را شامل می شود و این اضطراب می تواند صدمات زیادی به نحوه ی سخنرانی ما بگذارد. اما یک خبر خوب وجود دارد اینکه می توان با ترس از سخنرانی مقابله کرد و با تمرین بیش تر استرس کمتر داشت.

ابتدا علائم ترس از صحنه را بشناسیم:

قرمزشدن چهره، عرق کردن، تپش قلب، لرزش صدا، خشک شدن دهان از علایم شایع استرس در هنگام سخنرانی هستند هیجانی بودن در آغاز سخنرانی، حالتی کاملاً طبیعی و حتی مطلوب است زیرا بدن در این حالت مانند هر حالت پر اضطراب دیگری تلاش می‌کند با ترشح آدرنالین بیشتر واکنش مثبت نشان دهد.

این ترشح ناگهانی آدرنالین همان عاملی است که موجب تپش قلب و لرزش دست و زانو و عرق پوست می‌شود و هر شخصی که بخواهد در برابر جمع سخن بگوید تا حدودی این واکنش‌ها را دارد.

حال سؤال این است که چگونه می‌توان از این حالات هیجانی و عصبی، کار مثبت کشید؟

لازم است بدانیم بجای اینکه تلاش کنیم همه هیجان روحی قبل از سخنرانی را از بین ببریم، با رعایت نکات زیر بکوشیم آن حالت را به وضعی مطلوب که متخصصان آن را هیجان مثبت می‌نامند، تبدیل کنیم. هیجانی سرشار از شور و شوق و سرزندگی که متفاوت با آن حالات عصبی و بازدارنده روحی است و دیگر شما را قربانی نخواهد کرد؛ بلکه حیاتی جدید می‌بخشد و حالات انسان را کاملاً در اختیار دارد.

۱٫از خودمان انتظار بهترین بودن را نداشته باشیم

هیچ یک از ما بهترین نیستیم و همه ما این را می دانیم .ولی باز هم از خود انتظار داریم حتی کوچکترین اشتباهی را در حین سخنرانی مرتکب نشویم و این خود باعث می شود که با کوچکترین اشتباه هم بریزیم .باید یدانیم حتی بهترین سخنرانان نیز اشتباهاتی میکنند و نکته اینجاست که باید آرامش خودمان را حفظ کنیم و به خودمان اجازه دهیم گاهی اشتباه کنیم چه بسا این اشتباهات یا حتی یک تپق خنده دار فضای سخنرانی را جذاب تر نماید

۲٫ارزش های فردی شما برابر با سخنران خوب بودن نیست

باید بدانید که سخنرانی بخش کوچکی از توانمندی های حرفه ای شماست وتوجه نمایید سخنران خوب بودن هیچ ارتباطی با ارزشهای فردی شما ندارد و اگر سخنرانی آن طور که شما انتظار نداشتید پیش نرفت شما همچنان همان فرد با ارزش سابق هستید که میتواند با تمرین و یادگیری در سخنرانی بعدی به سخنرانی خود بهبود بخشید.

۳-از تلاش کردن برای حفظ کلمات دست بردارید

نیازی به بکاربردن عین کلمات متن سخنرانی نیست.این کار تنها باعث ایجاد استرس در شما میگردد.اگر سعی داشته باشید دقیقا همان کلمات بکار برده شده در متن سخنرانی را بکار بگیرید با  فراموش کردن یک لغت تمام متن را فراموش خواهید کرد و رشته ی کلام را از دست میدهید اگر محتوای مورد نظر را با کلام خود بگویید مطمینا آرامش بیشتری در حین سخنرانی خواهید داشت.

۴-جلوگیری از سخنرانی به شیوه ی خواندن کلمه به کلمه

تفاوت زیادی بین خواندن و صحبت کردن وجود دارد که کاملا توسط مخاطب قابل درک می باشد . خواندن خشک ریسک افت سخنرانی در مقابل مخاطب را بالا میبرد و باعث میشود مخاطب در مقابل محتوا و شخصیت شما ایستادگی نماید و شانس شما را برای بهتر شدن سخنرانی کاهش میدهد  .پس بهتر است برای کاهش استرس از سخنرانی به این شیوه جلو گیری نمایید و از زبان بدن (حرکات دست) و همچنین بالا و پایین بردن تن صدا متناسب با اهمیت موضوع برای جلب توجه بیشتر مخاطبان و افزایش جذابیت سخنرانیتان استفاده کنید

۵-با افکار منفی خود مبارزه کنید :

بسیاری از افراد مدام در ذهنشان افکار منفی را مرور می کنند. مثلاً از اینکه اتفاق بدی هنگام سخنرانی شان بیفتد می ترسند. یکی از آنها می گفت از این که ناگهان هنگام بالا رفتن از صحنه زمین بخورم می ترسم! از اوپرسیده شد تا به حال چند نفر را دیده ای که زمین خورده اند؟ درجواب گفت : هیچکس .

اینگونه افراد باید با افکار منفی خود مبارزه کرده و بر آن غلبه کنند . افکار ما اغلب بی اساس و خیالاتی بیش نیستند و هیچگاه به واقعیت نمی پیوندند . اینگونه افکار منفی را ازخود دورکنید.

۶-  لحظات خوب و موفقیت هایتان را به خاطر آورید:

استرس سخنرانی در جمع با تمرکز کردن روی لحظات خوب و یاد آوردن آنها کاهش خواهند یافت. هرگاه با وقایع و لحظات خوب در زندگی مواجه می شوید آنها را با تمام جزییات به خاطر بسپارید و هنگام نگرانی و اضطراب، آنها را به یاد آورید . مدام این لحظات را به خاطر آورید و درذهن خود مرور کنید تا ملکه ی ذهن شما شوند آنگاه، خود به خود اینگونه لحظات هنگام نگرانی،  به ذهنتان می آیند و تاثیر بسزایی درکاهش اضطراب شما خواهند داشت. هنگام آماده شدن برای سخنرانی یا  هنگام به خاطر سپردن مطالب، مدام، موفقیتها و جذابیتهایتان را در ذهن خود تداعی کنید در این صورت هیچگاه با مشکل ترس از صحنه مواجه نخواهید شد.

 

با آرزوی موفقیت برای شما که میخواهید بهترن سخنران باشید